In s’abboju de su Palatu Ricci in Tàtari pro tota die dominiga 23 de Santu Aine, dae sa 9 e mesa finas a sa 19 de sero, francu s’ultare, dae sas duas a sas battor, s’est faeddadu de sa politica linguistica de su movimentu pro sa limba sarda: un’accademia de sa limba sarda e de totu su ch’est istadu fatu pro ponner in conca a sa zente, ma pius a totu a sos politicos de cunsiderare sa limba sarda non solu unu patrimoniu culturale, ma un’istrumentu pro faeddare, iscriere, e trasmitere peri sos mesos de comunicatziones de populu a totu sos sardos, cuddos istrumentos chi sas limbas ufitziales de sos istados modernos tenent. Sa Sardigna est una natzione cun sa limba natzionale segada, ma sos sardos in 5o annos ant peleadu cun s’istadu italianu, cun sos politicos de sa Regione sarda pro giòmpere a introduire in totu sas istitutziones educativas e formativas sa limba nostra. Pro cust’iscopu s’istitudu Camillo Bellieni att ammaniadu custu,chi pius che, abboju si podet narrer accademia. In mesu a sas autoridades italianas amus notadu s’Assessore a sa Cultura Milia, su cunsizeri regionale Planetta, parizos istudiosos, poetas e oberadores de limba de sos isportellos de sas comunas de Sardigna. Guasi totu sos interbennidos ant faeddadu in limba sarda, finas su Retore de s’Universitade turritana prof. Mastino, peccadu chi pro un’intemperàntzia polemica de Corraine s’omine si nd’est pesadu e si ch’est avviadu: nisciunu si frimmat in unu abboju inue l’atacant che i su trau a s’aca, bravu cantu cheret Corraine, ma sos istranzos si tratant bene, malaitu su pecadu! Ismentighende custu fatu torramus a s’argumentu de s’abboju: Migali Pinna at fatu una relatzione subra custos chimbant’annos cun totu sos passos e sas leges propostas a sa Regione e cun totu sas contraditziones ch’ant caraterizadu sa gherra pro sa limba sarda dae sos annos sessanta finas a oe, como paret chi sos politicos epant cumpresu sa musica si puru bi nd’at ancora tostos che sa balla, ateros intamen ant cumpresu sa letzione. Bisonzat de aer pascescia a trabagliare cun sa malitzia de su crodde e sa sabidoria de s’ispiridu. Ad onzi modu oe sa limba at pius de duamiza poetas e iscritores in totue, mescamente cun sas comunas abertas a sos oberadores de limba calchi cosa pro sa formatzione s’est fatende puru si custu non bastat, bisonzat a cumbatere pro aer sa possibilidade de insinzare sa limba sarda in totus sas iscolas comente s’Europa atzetat e s’Italia imbetze faghet orijas de mercante.
Sa gherra est longa ma devimus arrivire a s’obiettivu de faeddare in totue sa limba in sas iscolas de onzi ordine e gradu, in s’universidade si non cheret morrer, in sos istudios notariles. Non devimus ammentare in cale modu Boginu at impostu sa limba italiana in totu sas istitutziones da Sardigna e fagher ateretantu. Daeboi ant faeddadu Nigola Tanda, puru si como est betzu cadruddu, coment at nadu calcuna; Attiliu Mastino, chi at faeddadu in sardu, Antoni Canale, segretariu de su Premiu de Othieri de su cale amus a pubblicare s’ipricu, Diegu Corraine, chi at fatu sa conca a cacu a totu: su zovanu est ischidadu, semper in movimentu e at sas ideas ciaras, li mancat unu pagu de pascescia e su sensu de sa mediatzione, non deviat atacare su retore chi s’iscuru fit presente, Sos omines si faeddant e in cussu momentu non bi cheriant peraulas a bolu. Mariu Carvone at fatu una letzione universitaria de su contzetu de autonomia e de sa limba cun de totu sos giornales dae su Noighentos a oe. Planetta at faeddadu de su ch’at fatu e ancora podet faghere in su cunsizu,surdu pedrale, de sa Regione, at devidu lassare s’abboju pro sa morte de su sogru Puligheddu. Pintore, Pala e Piga non su bennidos a s’abboju pro maladia, augurios a totu pro sa bona salude. Importantes sos faeddos de Albertu Contu, Franziscu Cheratzu (editore) e de totu sas oberadoras de isportellu linguisticu peri sas comunas de Sardigna: totu bellas e bravas piciocas chi ant faeddadu in sas meravizosas pronutzias de sas biddas issoro (a mie sa veridade si nerzat m’est piaghida meda sa pronuntzia olianesa). Bravos finas sos duos piciocos. Daeboi de atera zente sunt interbennidos a s’aboju s’universitaria Marina Seche Nuvole, s’iscriente e ateros chi como non m’ammento. Semus cuntentos de istranzare totu sos chi nos cherente mandare sos interbentos e de los prubblicare. Sigomente sa Regione at dadu unu finantziamentu a s’Universidade pro sa limba sarda isperamus chi sa legge siat rispetada ca si no amus a fagher abulotu in cuddu logu chi est non pro sos professores, ma pro sos sardos totu!
Tatari 24 de Santu Aine
Leggi tutto
Commenti disabilitati su Chimbant’annos de politica linguistica in Sardigna de Anghelu de sa Niéra . Leggi tutto
Cando in iscola sas tabellinas e.i sas poesia s’imparaiant a memoria su chi bidia in sas carrelas de bidda mia s’assimizaiat meda a su chi narat Leopardi in s’opera “Su sapadu de su bidditzolu” o “Il sabato del villaggio” in cussos versos chi narant:
“Setzida est cun sas bighinas
in s’iscala, filende, sa betzita,
a ojos a sole, cando isse est dende olta
a s’ala ue si serrat sa die;
e s’intratenet contende usos e ammentos
de su tempus bellu de sa pitzinnia sua …”
Leopardi de siguru at contadu usantzias bidas o intesas in sa terra sua, ma mancari atesu meda dae a nois, pro logu e pro annos, sunt cosas chi a ojos de sas pitzinnas de sessanta e chimbant’annos faghet, chi creiant meda in sas cosas imparadas in iscola, pariant realtades universales. Forsis non fit in totue gai, ma de tzertu in medas biddas sa zente si setziat a seros intreos, in sa carrela, a ojos a sole, in iscalinadas o in cuzones1 riparados dae su bentu. No bistaiant chistionende chentza fagher nudda, ma dognuna cun sa faina sua in manu iscurtaiat e faeddaiat pro passare in serenidade e cun profetu su tempus.
Leggi tutto
Commenti disabilitati su S’ispassu de sa carrela de Mariantonia Fara a contivizu de Domitilla Mannu . Leggi tutto
22 Ottobre 2011
- Categoria:
cultura

Foresta pietrificata di Martis
Dalle 15,30 alle 19,30, ieri 21 0tt0bre, si è svolta nel Centro culturale di Martis una serata culturale che aveva come primo obiettivo quello di presentare il progetto “il Progetto Locale Giovani Anglona” e il conseguente parto di questo progetto: Poesia popolare in Anglona tra il Settecento e il primo Novecento, Taphros, Olbia, s.a. <2011> . I progettisti e i registi del progetto, per mezzo della coordinantrice dr. ssa Cinzia Gana, hanno illustrato ampiamente e orgogliosamente il lavoro svolto. Le ricercatrici, dopo aver passato in rassegna l’intero universo poetico sardo, si sono organizzate a battere i paesi dell’Anglona e della Bassa Valle del Coghinas alla ricerca di testi poetici presso le famiglie o le singole persone, il frutto a quanto pare è stato copioso e vi è stata la consapevolezza da parte delle interessate alla ricerca di aver contributo alla raccolta di un abbondante vendemmia poetica. Subito dopo ha preso la parola il prof. Mauro Maxia che ha presentato il saggio e i criteri seguiti nella scelta delle composizioni poetiche da pubblicare paese per paese. Il medesimo ha messo in luce, inoltre, alcune scoperte interessanti di testi poetici come quelli di Gavino Cossiga (1879-1957). Con questa retata gettata nell’Anglona e nella Bassa Valle del Coghinas si può afffermare che la pesca è stata abbondante, tanto che tutti i testi sono stati scannerizzati e sono andati ad arricchire l’archivio dell’Unione dei Comuni, con sede a Perfugas, a disposizione degli studiosi. La serata è andata avanti con la proiezione di un documentario sulla preparazione delle ricercatrici da parte dei formatori e dei momenti più salienti della ricerca. Successivamente sono intervenuti il prof. Giovanni Soro che si è espresso in lingua sarda e il vicepresidente della Federazione Nazionale di Storia delle Tradizioni Popolari. Ha avuto seguito una spontanea esibizione di poeti a bolu e poeti di penna presenti in sala e una lezioncina del poeta Costantino Sanna di Ottava sulla metrica sarda. Una virtuosa interpretazione di Clara Farina ha chiuso la serata.
Torneremo sull’argomento per la recensione del saggio e per riferire in modo più dettagliato il metodo di preparazione e di raccolta e selezione dei testi pubblicati.
Leggi tutto
Commenti disabilitati su Serata culturale a Martis di Ange de Clermont . Leggi tutto

Foto Mario Unali
Giommaria Mudulesu, di solito tranquillo, mentre scendeva da Sassu Altu verso Chirralza e il rio Filighesos, non riusciva a capire perché si era tanto agitato, ma il presagio di qualche disgrazia gli attanagliava l’animo. Affrettò il passo e raggiunse il rio Filighesos, lo attraversò nel tratto più magro e raggiunse la domus de janas sulla parete della roccia rossastra, si arrampicò sugli spuntoni, non prima d’aver colto un pò d’erba secca per illuminare la domus, raggiunse l’imboccatura quadrata di quella che era detta casa delle fate e non tomba delle genti prenuragiche, e ci si buttò dentro. Con le pietre focaie che non abbandonavano mai le sue tasche e con quel pò d’erba secca, accese un minuscolo falò, e orrore, gli uscì dalla gola un grido strozzato e lamentoso: compare meu Antoni, bos ant mortu, compare Antonio vi hanno ammazzato. Gli toccò la fronte e, vedendo il marchio, con sangue rappreso, continuò ad urlare: campare Antoni bos ant mortu!
Abbandonò subito la grotta, oltrepassò il fiume, e correndo come mai aveva corso in vita sua, raggiunse il casolare a duecento passi dal nuraghe Aspru, entrò in casa e alla moglie che lo vide stravolto, urlò: -Ant mortu a compar’Antoni!
-Hanno ucciso campare Antonio? Oih che disgrazia! E come fai a dire che l’hanno ucciso?-
-Come Gesù Cristo sulla croce l’hanno ucciso! L’assassino l’ha trafitto alla fronte con uno strano disegno! Sellami il cavallo che corro in paese a dirlo ai carabinieri e avvertimi Andria!-
Leggi tutto
Commenti disabilitati su IV. Agitazione a Miramonti per l’archeologo ammazzato di Ange de Clermont . Leggi tutto
Cando su ‘entu sulat airadu
manc’una foza lassat in sa ‘ia,
e cando bi nd’abarrat un’ebbia
issa ti narat: << Sola m’ant lassadu!
Su tempus ch’irde fia ch’est coladu
e sicca como ch’est s’ànima mia;
chi mi lasseren sola non creìa;
s’àlbure deo puru ap’azuadu. >>
Comente custa foza abbandonada
ses tue, solu e tristu in custa etzesa.
Sa vida, ch’in su tempus ch’est colada,
manc’un’ispera t’at lassadu atzesa.
Sa cumpanzia tua ch’est bolada
e donzi fortza in s’ànimu est arresa.
Cando su ‘entu torrat a sulare,
narabìlu: “ Cun tegus cherz’andare.”
19 agosto 2006
2°Premio alla II Edizione del Premio di Poesia “S’isciareu” – FLUSSIO 12.12.2009
Traduzione in Italiano della poesia “Che foza sicca”
Come una foglia secca
Quando il vento soffia irato,
non lascia per strada neanche una foglia,
e quando ne resta soltanto una
essa ti dice: << Sola mi han lasciato!
Il tempo in cui ero verde è passato
ed ora la mia anima è inaridita;
non credevo che mi lasciassero sola
anch’io ho aiutato l’albero. >>
Così come questa foglia abbandonata,
sei tu, solo e triste in questa vecchiaia.
La vita, che col tempo è trascorsa,
non ti ha lasciata accesa neanche una speranza.
La tua compagnia è volata via
ed ogni forza, nel tuo animo, si è arresa.
Quando il vento soffierà di nuovo,
diglielo: “Voglio andare con te.”
Cenni biografici e altre poesie dello stesso autore in http://www.luigiladu.it/
Leggi tutto
Commenti disabilitati su Che foza sicca di Giangavino Vasco a cura di Domitilla Mannu . Leggi tutto
ARTICULU IV.
De quie faghet sas veces de Babbos et Fizos.
§ 1.
De su Mastru de Ischola (Elementare).
D. Ite est su Mastru de Ischola?
R. Su Mastru de Ischola est unu segundu Babbu, qui educat ad sa Religione et ad sa Sociedade sos pizzinnos, dulce isperantia de sa Ecclesia et de sas familias in sa generatione ventura; motivu pro su quale est una de sas personas piùs rispectabiles et charas in unu Populu.
D. Quales sunt sos obbligos particulares, qui tenet?
Leggi tutto
Commenti disabilitati su De quie faghet sas veces de Babbos et Fizos di Salvatore Cossu . Leggi tutto
L’Anno della Fede e il martirio di p. Fausto Tentorio

Padre Tentorio Pime
La morte del missionario del Pime in contemporanea con l’annuncio dell’Anno della Fede, voluto da Benedetto XVI per riscoprire la fede cristiana e imparare a trasmetterla a tutto il mondo. La vita del sacerdote ucciso è segno del “bene che non fa rumore”, ma fa crescere frutti di fede e di amore.
Leggi tutto
Commenti disabilitati su L’uccisione di p. Fausto Tentorio del Pime di Bernardo Cervellera . Leggi tutto
Chissà si forrojende in sos alzìos,
inue sos ranzolos a iscampiàdas
s’an tessidu tramas e afficos,
pot’agattare, a oros chena biccos,
retrattos de cuddos giajos mios,
ch’in ammentos no appo
nè in fentòmos.
E l’ app’a isterrer
sas pijas ischizidas
pro ch’’ider intro
su risittu cuadu,
in prammu ‘e manu
un’iscutta torradu
a connoscher de nou
lughe ‘ia.
E movitìa
s’ojada torr’atzesa
at’aer pro me
cun tzinnu ‘e cuntentesa,
fatendemiche sebestare inie
assimizos chi agatte
crasa in fizos.
Cun nòdidu faeddu
de omine atzudu
m’as’a contare
de sa pelèa cumprida
pro m’iscobiàre
àndalas de giùdu
inue che sun sas abbas
chena ludu.

Giaju Sale
S’’acchiddu intostigadu
chi as lassadu
forsis m’as’apporrire
pro sighire
in cust’andare a tàmbulu
e a s’inzerta.
Leggi tutto
Commenti disabilitati su Retrattos cuados di Maria Sale a cura di Domitilla Mannu . Leggi tutto